Eit hus som har stått i over hundre år

Handelshuset og dampskipskaien

1920–1959

Bruket vart skilt ut frå bruk nummer 6 i 1920, med to øre i skyld. Same året fekk Kristoffer Berntin Johnsen (1880–1953) skøyte på det. Like etter bygde han kai. Her ekspederte han båtane til Det Midthordlandske Dampskibsselskab.

Kristoffer hadde drive handel i handelslagsbua etter svigerfaren sin sidan 1915. I 1920 vart han sagd opp. Han leigde då lokale hjå Ole Bruntveit i tre år. I 1923 stod hans eigen butikk ferdig på kaien.

Svigerfaren hadde alt byrja å ekspedere båtane til Midthordlandske, på Handelslagsbryggja. Kristoffer heldt fram med ekspedisjonen ved sida av landhandelen.

Kåre Johnsen

1959–1967

I 1959 fekk sonen Kåre Johnsen skøyte på bruket. Han restaurerte handelshuset i 1960 og dreiv landhandelen nokre år. Butikken hans er i dag restauranten og baren vår.

Kåre ekspederte dampskipa fram til kring 1961. Året etter gjekk Midthordlandske inn i HSD. Både før og etter reiste Kåre til sjøs som stuert.

Torvald og Nelly Hillesvik

1967–1994

Torvald Hillesvik fekk skøyte på bruket i 1967. Frå 1. januar 1968 dreiv han butikken etter Kåre. Torvald og kona Nelly heldt fram med handelen på Uggdalseidet nokre år. Frå 1973 hadde dei berre butikken i Våge, der dei òg budde.

I 1994 vart landhandelen på kaien lagd ned. Etter 71 år med handel stod butikklokala tomme.

Brente mandlar i Bergen

1995

Tanken om ein restaurant kom medan Liv og Arvid Arnesen stod i ferjekøen. Dei tomme lokala låg fint til ved sjøen, midt i bygda. Dei passa til ein liten restaurant ved kaien.

Mandelhuset var ei familiebedrift i Bergen. Ho selde sukkervarer og laga brente mandlar, og derfrå kjem namnet. Liv og Arvid Arnesen og Randi Beate Bjørge eigde bedrifta og ville utvide.

I 1995 starta Mandelhuset AS restaurant i Våge. Lokala vart pussa opp, og selskapet fekk skjenkeløyve. Etter vel eitt år fekk huset òg løyve til uteservering på kaien.

Restauranten skulle heite «Ett rom og kjøkken». Det namnet fekk aldri feste. På bygda sa folk Mandelhuset, Mandelen eller Mandelstova. «Ett rom og kjøkken» stod att i logoen fram til 2017.

Ein møteplass for bygda og båtfolket

Drifta bygde på mykje eigeninnsats og folk som stod på. Etter kvart vart Mandelhuset ein plass for alle. Tysnesingane tok staden til seg. For båtfolket vart stoppet i Våge ein fast del av båtturen.

Mange gjester kom att, sommar som vinter. Utan dei hadde historia vore ei heilt anna.

Med gjester heile året vart huset òg ein stad å feire. Her har folk halde konfirmasjonar, bryllaup og runde og halvrunde dagar.

Nye eigarar

2003–2012

I 2003 vart drifta seld til Waldemar Solheim. Han selde vidare til Christine Bakkane og Tor Erik Thunold. Same året selde Torleif Hillesvik, sonen til Torvald, bruket til Karl-Aage Tvedt.

I 2005 tok Sigvard Madsen, Anders Dalland og Morten Storetvedt over drifta. Etter eitt år trekte Dalland og Storetvedt seg ut. Sigvard fekk med seg Patrick Madsen. Dei neste åra bygde dei staden ut til restaurant og selskapslokale.

I 2012 kjøpte Sigvard og Patrick seg inn i bruket saman med Karl-Aage Tvedt.

Husa veks

2007–2020

Sidan 2007 har me halde intimkonsertar med mat og drikke. I 2009 vart det gamle lageret til butikken gjort om til Sjøhuset. Det er eit lite selskapslokale med utsikt mot sjøen. Festsalen kom i 2017.

Naustet har stått ved sjøen sidan 1920. I 2020 flytta me det med kran, 8 meter lenger opp i fjøra. No er Naustet ei stove for vinsmaking og små selskap.

Inventaret i Naustet har me fått rundt om på bygda. Mykje av det høyrde til faren til Karl-Aage Tvedt. Det fekk me av Karl-Aage etter at faren døydde. På veggen heng originalforsida til Bergens Tidende frå 1945, «Våpenfred i Europa». Den fekk me av Arne Tvedt. Der heng òg eit brev frå statsminister Erna Solberg. Det kom etter at ho var på besøk under pandemien i 2021.

Folkerestauranten

2022

Etter pandemien måtte drifta sikrast. I 2022 fekk me med oss 145 nye småaksjonærar, frå bygda og blant vener av huset. Slik vart Mandelhuset ein folkerestaurant.

Mandelhuset i dag

I dag er Mandelhuset ope store delar av året. Mat og selskap er hovudsaka, og puben er ein viktig del av huset. Butikken, Festsalen, Sjøhuset og Naustet står på kaien. Båtane legg til i gjestehamna rett utanfor.

Patrick Madsen, Sigvard Madsen og Espen Aspenes eig eigedomen. Espen kom med i 2025, då me byrja å sjå på planar om hotell. Om det blir hotell, vil tida vise.

Me gler oss til fleire eventyr på Vestlandet, med Tysnes som smeltedigel.